<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
    <channel>
        <title>Escobar | Apuntes personales</title>
        <description>Sitio personal con apuntes, artículos, recursos e imágenes sobre diversos temas.</description>
        <link>https://escobar.eu.org//</link>
        <atom:link href="https://escobar.eu.org//feed.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <pubDate>Fri, 17 Jul 2026 20:20:28 +0000</pubDate>
        <lastBuildDate>Fri, 17 Jul 2026 20:20:28 +0000</lastBuildDate>
        <generator>Jekyll v4.4.1</generator>
        
            <item>
                <title>Comandos importantes de GIT</title>
                <description>&lt;p&gt;Este resumen se basa en los conceptos y comandos más importantes y utilizados del libro “Aprendiendo Git”.&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;i-conceptos-fundamentales&quot;&gt;I. Conceptos Fundamentales&lt;/h2&gt;

&lt;h3 id=&quot;1-el-sistema-de-control-de-versiones&quot;&gt;1. El Sistema de Control de Versiones&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Definición:&lt;/strong&gt; Un &lt;strong&gt;Control de Versiones&lt;/strong&gt; es un sistema que &lt;strong&gt;registra cada cambio&lt;/strong&gt; en el código fuente de un proyecto. Esto permite mantener un &lt;strong&gt;histórico&lt;/strong&gt; de quién hizo qué y cuándo.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Importancia:&lt;/strong&gt; Funciona como un sistema de copias de seguridad avanzado, facilitando la &lt;strong&gt;colaboración&lt;/strong&gt; y la &lt;strong&gt;sincronización&lt;/strong&gt; de código entre desarrolladores.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Git:&lt;/strong&gt; Es un &lt;strong&gt;sistema distribuido de control de versiones&lt;/strong&gt; gratuito. Al ser distribuido, cada máquina local aloja una &lt;strong&gt;copia completa del repositorio&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Repositorio:&lt;/strong&gt; Es la carpeta que almacena las versiones y el historial de cambios. Los repositorios pueden ser &lt;strong&gt;locales&lt;/strong&gt; o &lt;strong&gt;remotos&lt;/strong&gt; (en un servidor externo, como GitHub).&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Git vs. GitHub:&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;Git es la tecnología&lt;/strong&gt; (el sistema de control de versiones). &lt;strong&gt;GitHub es un servicio de alojamiento&lt;/strong&gt; en la nube de código fuente basado en Git, que proporciona funcionalidades adicionales (UI, Actions, etc.).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3 id=&quot;2-los-tres-estados-cruciales&quot;&gt;2. Los Tres Estados Cruciales&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Los archivos de un proyecto pasan por tres estados principales durante su ciclo de vida en Git:&lt;/p&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Estado&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Descripción&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Ubicación Principal&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Acción para avanzar&lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Modificado&lt;/strong&gt; (&lt;em&gt;Modified&lt;/em&gt;)&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;El archivo contiene cambios, pero no han sido marcados para ser guardados.&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Directorio de trabajo&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Preparado&lt;/strong&gt; (&lt;em&gt;Staged&lt;/em&gt;)&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Los archivos están listos para ser confirmados en el repositorio local. Es un área temporal transitoria.&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Área de Staging&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Confirmado&lt;/strong&gt; (&lt;em&gt;Committed&lt;/em&gt;)&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;El archivo ha sido grabado en el repositorio local.&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Repositorio local&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git push&lt;/code&gt; (al remoto)&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;h2 id=&quot;ii-configuración-y-comandos-locales-esenciales&quot;&gt;II. Configuración y Comandos Locales Esenciales&lt;/h2&gt;

&lt;h3 id=&quot;configuración-comandos-clave&quot;&gt;Configuración (Comandos Clave)&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Antes de empezar, es esencial configurar la identidad para que los &lt;em&gt;commits&lt;/em&gt; tengan la autoría correcta:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Nombre de usuario:&lt;/strong&gt; &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git config --global user.name &quot;&amp;lt;tu nombre&amp;gt;&quot;&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Correo electrónico:&lt;/strong&gt; &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git config --global user.email &quot;&amp;lt;tu email&amp;gt;&quot;&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Editor por defecto:&lt;/strong&gt; Si no quieres usar &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;vim&lt;/code&gt;, puedes configurar otro editor, como Visual Studio Code: &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git config --global core.editor &quot;code&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3 id=&quot;comandos-de-desarrollo-local&quot;&gt;Comandos de Desarrollo Local&lt;/h3&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Acción&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Comando Principal&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Descripción&lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Inicializar&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git init&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Crea un repositorio local en el directorio actual.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Ver estado&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git status&lt;/code&gt; / &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git status -s&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Muestra el estado de los archivos (modificado, preparado, sin rastrear). &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;-s&lt;/code&gt; ofrece un formato corto y limpio.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Añadir a Staging&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add &amp;lt;archivo&amp;gt;&lt;/code&gt; o &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add .&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Mueve archivos del estado &lt;em&gt;modificado&lt;/em&gt; a &lt;em&gt;preparado&lt;/em&gt; (staging).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Confirmar (Commit)&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit -m &quot;Mensaje&quot;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Graba los cambios del área de staging en el repositorio local.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Commit y saltar Staging&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit -am &quot;Mensaje&quot;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Crea un commit incluyendo automáticamente todos los archivos modificados &lt;em&gt;y ya rastreados&lt;/em&gt; (no funciona con archivos nuevos).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Ignorar Archivos&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Crear archivo &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;.gitignore&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Lista archivos/directorios que Git debe ignorar (ej., &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;/node_modules&lt;/code&gt;, archivos de configuración).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Deshacer modificación&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git restore &amp;lt;archivo&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Deshace los cambios locales, restaurando la versión previa al estado modificado (solo en archivos ya rastreados).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Sacar de Staging&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset &amp;lt;archivo&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Mueve un archivo de &lt;em&gt;preparado&lt;/em&gt; de vuelta a &lt;em&gt;modificado&lt;/em&gt;.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;h3 id=&quot;deshaciendo-cambios-locales&quot;&gt;Deshaciendo Cambios Locales&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Deshacer el último commit (manteniendo los cambios):&lt;/strong&gt; Los cambios vuelven a ser archivos locales, listos para ser commiteados de nuevo.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset --soft HEAD~1&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Deshacer el último commit (eliminando los cambios):&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;¡Peligroso!&lt;/strong&gt; Elimina permanentemente los cambios del repositorio y del directorio de trabajo.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset --hard HEAD~1&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Corregir el último commit (sin publicar):&lt;/strong&gt; Modifica el mensaje anterior o añade más archivos.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit --amend -m &quot;Nuevo mensaje&quot;&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;iii-ramas-branches&quot;&gt;III. Ramas (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;Branches&lt;/code&gt;)&lt;/h2&gt;

&lt;h3 id=&quot;ramas-y-head&quot;&gt;Ramas y HEAD&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Ramas:&lt;/strong&gt; Son versiones del repositorio que permiten el &lt;strong&gt;trabajo en paralelo&lt;/strong&gt;, aislando el desarrollo de una característica o corrección.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Rama Principal:&lt;/strong&gt; Tradicionalmente &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;master&lt;/code&gt;, actualmente se recomienda &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;main&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;HEAD:&lt;/strong&gt; Es el puntero que indica el punto actual del historial de cambios en el que se está trabajando.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Acción&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Comando Principal&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Descripción&lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Listar ramas&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git branch&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Muestra las ramas locales disponibles.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Crear y cambiar&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git switch -c &amp;lt;rama&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Crea una rama nueva y se mueve a ella.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Cambiar de rama&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git switch &amp;lt;rama&amp;gt;&lt;/code&gt; / &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git switch -&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Se mueve a una rama existente. &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;-&lt;/code&gt; permite volver a la rama anterior.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Eliminar rama&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git branch -d &amp;lt;rama&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Eliminación segura (solo si ya ha sido fusionada).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Eliminar forzada&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git branch -D &amp;lt;rama&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Eliminación forzada (incluso si no ha sido fusionada).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;h3 id=&quot;fusionando-ramas-merge-vs-rebase&quot;&gt;Fusionando Ramas (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;Merge&lt;/code&gt; vs. &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;Rebase&lt;/code&gt;)&lt;/h3&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Concepto&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Merge (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git merge&lt;/code&gt;)&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Rebase (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git rebase&lt;/code&gt;)&lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Propósito&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Combina historiales, integrando cambios en un nuevo &lt;em&gt;merge commit&lt;/em&gt;.&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Reescritura del historial: mueve commits de una rama y los aplica sobre otra base, creando un historial lineal y limpio.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Historial&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Conserva el historial real (visión de bifurcaciones).&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Crea una historia limpia y lineal, pero artificial.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Modo Común&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Fast-forward (si es posible) o Merge Commit (si hay divergencia).&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Aplica commits uno por uno sobre la base.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Regla de Oro&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Usar para integrar cambios en &lt;strong&gt;ramas principales&lt;/strong&gt; (públicas).&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Nunca&lt;/strong&gt; usar en ramas que ya han sido compartidas públicamente.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Conflictos&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Ocurren una vez, durante la fusión.&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Ocurren secuencialmente, commit por commit, durante la reescritura.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Resolución de Conflictos:&lt;/strong&gt; Los conflictos ocurren cuando Git no puede determinar qué cambio debe prevalecer. Se resuelven manualmente, luego se marca la resolución con &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add &amp;lt;archivo&amp;gt;&lt;/code&gt; y se finaliza con &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;iv-trabajo-remoto-y-sincronización&quot;&gt;IV. Trabajo Remoto y Sincronización&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Los repositorios remotos (ej., GitHub) sirven como punto de sincronización.&lt;/p&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Acción&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Comando Principal&lt;/th&gt;
      &lt;th style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Descripción&lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Clonar&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git clone &amp;lt;dirección&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Crea una copia exacta de todo el historial y ramas del repositorio remoto.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Clonación superficial&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git clone --depth=1 &amp;lt;repo&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Clona solo el último commit, ideal para repositorios grandes o procesos CI/CD rápidos.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Enlazar remoto&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git remote add origin &amp;lt;dirección&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Conecta un repositorio local existente con un repositorio remoto, usando &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;origin&lt;/code&gt; como alias.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Traer cambios&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git pull origin main&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Descarga e integra los cambios del remoto (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;origin&lt;/code&gt;) a la rama local (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;main&lt;/code&gt;).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;strong&gt;Enviar cambios&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git push origin main&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td style=&quot;text-align: left&quot;&gt;Sube los commits locales a la rama remota.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Push Rechazado:&lt;/strong&gt; Si &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git push&lt;/code&gt; es rechazado, es porque el repositorio local no está sincronizado con el remoto (se quedó “atrás”). La solución es integrar primero los cambios remotos con &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git pull&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;v-buenas-prácticas-y-estrategias&quot;&gt;V. Buenas Prácticas y Estrategias&lt;/h2&gt;

&lt;h3 id=&quot;buenas-prácticas-de-commits-y-ramas&quot;&gt;Buenas Prácticas de Commits y Ramas&lt;/h3&gt;

&lt;ol&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Frecuencia de Commit:&lt;/strong&gt; Hacer &lt;em&gt;commits&lt;/em&gt; &lt;strong&gt;a menudo&lt;/strong&gt; y que sean pequeños, agrupando acciones que tengan un significado completo.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Mensajes de Commit:&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;Usar el &lt;strong&gt;verbo imperativo&lt;/strong&gt; (ej., Add, Fix, Change).&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;Máximo &lt;strong&gt;50 caracteres&lt;/strong&gt; para la línea de resumen, sin punto final.&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;Usar &lt;strong&gt;prefijos semánticos&lt;/strong&gt; (ej., &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;feat:&lt;/code&gt; para nueva funcionalidad, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;fix:&lt;/code&gt; para error, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;docs:&lt;/code&gt; para documentación).&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Nombre de Rama:&lt;/strong&gt; Ser consistente (minúsculas, guiones) y descriptivo (ej., &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;feature/&lt;/code&gt;, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;bug/&lt;/code&gt;). Es recomendable usar &lt;strong&gt;IDs de tickets&lt;/strong&gt; para asegurar la unicidad (ej., &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;1234-feature/nombre&lt;/code&gt;).&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Pull Requests (PR):&lt;/strong&gt; Deben estar enfocadas en una &lt;strong&gt;sola cosa&lt;/strong&gt;. Es crucial &lt;strong&gt;explicar la PR&lt;/strong&gt; (título, descripción, y si es posible, imágenes/GIFs).&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h3 id=&quot;flujos-de-trabajo-comunes&quot;&gt;Flujos de Trabajo Comunes&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Git Flow:&lt;/strong&gt; Estrategia estructurada que utiliza dos ramas principales (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;main&lt;/code&gt; para producción, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;develop&lt;/code&gt; para pre-producción) y tres ramas temporales de apoyo (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;Feature&lt;/code&gt;, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;Release&lt;/code&gt;, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;Hotfix&lt;/code&gt;). Ideal para productos con fuerte versionado.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;GitHub Flow:&lt;/strong&gt; Estrategia simple con una rama principal (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;main&lt;/code&gt;) que siempre debe ser desplegable, utilizando ramas cortas de funcionalidad que se integran a través de Pull Requests.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Trunk Based Development (TBD):&lt;/strong&gt; Se enfoca en una única rama principal (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;trunk&lt;/code&gt; o &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;main&lt;/code&gt;) con &lt;strong&gt;commits continuos y pequeños&lt;/strong&gt;. Las ramas auxiliares tienen una vida muy corta. Requiere un fuerte sistema de Integración Continua (CI/CD).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;vi-herramientas-avanzadas-y-trucos&quot;&gt;VI. Herramientas Avanzadas y Trucos&lt;/h2&gt;

&lt;h3 id=&quot;stash-almacén-temporal&quot;&gt;Stash (Almacén Temporal)&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Guardar cambios:&lt;/strong&gt; Almacena temporalmente cambios (modified o staged) para permitir cambiar de rama sin hacer commit.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git stash&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Guardar archivos no rastreados:&lt;/strong&gt; Para incluir archivos nuevos (untracked) en el stash.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git stash -u&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Recuperar y eliminar:&lt;/strong&gt; Aplica el último stash y lo elimina de la pila.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git stash pop&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3 id=&quot;utilidades-y-trucos&quot;&gt;Utilidades y Trucos&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Copiar Commit:&lt;/strong&gt; Aplica los cambios de un commit específico de cualquier rama a la rama actual.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git cherry-pick &amp;lt;commit-sha&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Alias:&lt;/strong&gt; Crea atajos para comandos largos o complejos.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git config --global alias.st &quot;status -s&quot;&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Buscar autor/cambios en archivo:&lt;/strong&gt; Muestra por línea quién hizo el último cambio en un archivo.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git blame &amp;lt;fichero&amp;gt;&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Autocorrección:&lt;/strong&gt; Configura Git para que ejecute automáticamente comandos mal escritos después de un breve retraso (el valor se mide en décimas de segundo).
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git config --global help.autocorrect 20&lt;/code&gt; (Espera 2.0 segundos)&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;GitHub CLI (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;gh&lt;/code&gt;):&lt;/strong&gt; Una línea de comandos que permite interactuar con repositorios remotos de GitHub, útil para revisar Pull Requests o Issues sin salir de la terminal.
&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;gh pr checkout &amp;lt;PR_number&amp;gt;&lt;/code&gt; (Descarga una PR localmente para probarla).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
</description>
                <pubDate>Mon, 17 Nov 2025 00:00:00 +0000</pubDate>
                <link>https://escobar.eu.org//apuntes/comandos-importantes-git/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://escobar.eu.org//apuntes/comandos-importantes-git/</guid>
                
                <category>Recursos</category>
                
                <category>Git</category>
                
                
                <category>apuntes</category>
                
            </item>
        
            <item>
                <title>Apuntes de GIT</title>
                <description>&lt;p&gt;Git es un sistema de control de versiones. ¿Qué es el “control de versiones”? Es un sistema que registra los cambios en un archivo o conjunto de archivos a lo largo del tiempo para que se puedan recuperar versiones específicas más adelante. git colabora con esto.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;comandos-básicos&quot;&gt;COMANDOS BÁSICOS&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;El primer paso es inicializar un nuevo repositorio de git. Se puede hacer con el comando &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git init&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Este comando creará un área conocida como “Staging” (donde se guardará temporalmente nuestros archivos) y un repositorio local (base de datos histórico del proyecto).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Cuando trabajamos con git, nuestros archivos pasan por diferentes estados.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;→ &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git status&lt;/code&gt;: nos muestra en qué estado se encuentran nuestros archivos.&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;archivo sin rastrear (untracked):&lt;/strong&gt; aún no vive en git.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;estado unstaged:&lt;/strong&gt; el archivo aún no es guardado definitivamente.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;estado staged:&lt;/strong&gt; archivo que vive en git pero fue afectado por el comando &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;add&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;estado tracked:&lt;/strong&gt; al ser afectado por &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;commit&lt;/code&gt; es enviado al repositorio. Los cambios son definitivos.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git status&lt;/code&gt;: ver el estado de nuestros archivos.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add&lt;/code&gt;: añade el archivo a Staging.&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add nombre_archivo&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add .&lt;/code&gt;: añade todos los archivos.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit&lt;/code&gt;: guarda los archivos en el repositorio local.&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit -m &quot;mensaje&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset HEAD&lt;/code&gt;: quita archivos de staged o los devuelve a su estado anterior.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git rm&lt;/code&gt;: elimina el archivo de tu directorio de trabajo y no elimina su historial del sistema de versiones.&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git rm --cached&lt;/code&gt;: mueve los archivos que indiquemos al estado untracked.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git rm --force&lt;/code&gt;: elimina los archivos de git y del disco duro.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3 id=&quot;ramas-branches&quot;&gt;Ramas (branches)&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Todos los commits se aplican sobre una rama. Por defecto, comenzamos en la rama master.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Crear una rama consiste en copiar un commit de una rama determinada, pasarlo a otra rama y continuar el trabajo sin afectar el flujo de trabajo principal (rama master).&lt;/p&gt;

&lt;h4 id=&quot;crear-una-nueva-rama&quot;&gt;Crear una nueva rama&lt;/h4&gt;

&lt;p&gt;El comando &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git branch nombre-rama&lt;/code&gt; copia el último commit a esta rama.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Para migrar de una rama a otra, usamos &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git checkout nombre_rama&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;No olvidar hacer &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit -am&lt;/code&gt; para no perder los cambios que hicimos, previo a migrar.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;fusión-de-ramas-merge&quot;&gt;Fusión de ramas (merge)&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;El merge (&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git merge&lt;/code&gt;) ocurrirá donde estoy ubicado, haciendo que el último commit de esa rama sea el principal.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Si queremos agregar a master un cambio que se hizo en otra rama, nos ubicamos en ella con &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git checkout master&lt;/code&gt;. Luego, &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git merge nombre_rama&lt;/code&gt; (se abre un entorno para colocar un mensaje).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Si no sabemos el nombre de la rama, usando &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git branch&lt;/code&gt; podemos ver las ramas existentes y en cuál estamos.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;más-comandos&quot;&gt;Más comandos&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git show&lt;/code&gt;: muestra los cambios que han existido sobre un archivo.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git diff&lt;/code&gt;: muestra la diferencia entre una versión y otra.
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;Ej.: &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git diff commit1 commit2&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git log&lt;/code&gt;: obtenemos el ID de nuestros commits. Muestra el historial de confirmaciones del repositorio local.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git checkout -b nombre-rama&lt;/code&gt;: podemos crear una rama y cambiar a ella con un solo comando.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git checkout IDcommit&lt;/code&gt;: podemos volver a cualquier versión anterior de un archivo. También nos permite movernos entre ramas.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset&lt;/code&gt;: volvemos a versiones anteriores y además borramos todos los cambios que hicimos después de ese commit.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Hay dos formas de usar &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset&lt;/code&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset --hard&lt;/code&gt;: reestablece el árbol de trabajo y el índice. Cualquier cambio en el árbol desde el commit se descarta. Reestablece tu commit, la zona de ‘staging’ y tu directorio de trabajo.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git reset --soft&lt;/code&gt;: no reinicia el archivo índice ni el árbol de trabajo, sino que reinicia el HEAD para commit. Cambia todos los archivos a “Cambios a ser commited”.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git branch -d nombre-rama&lt;/code&gt;: cuando hayamos terminado de trabajar con una rama y la hayamos fusionado, podemos eliminarla usando este comando.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add remote URL&lt;/code&gt;: agrega un repositorio remoto al repositorio local.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;flujo-de-trabajo&quot;&gt;Flujo de trabajo&lt;/h3&gt;

&lt;ol&gt;
  &lt;li&gt;Creamos un directorio de trabajo donde están nuestros archivos.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git init&lt;/code&gt; para crear nuestro staging (área de preparación) y repositorio local.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;Agregamos archivos al área de staging con &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add nombre-archivo&lt;/code&gt; o &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add .&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;Enviamos nuestro archivo al repositorio local con &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit -m&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Nuestro proyecto puede estar alojado en un servicio remoto, como GitHub, GitLab, Bitbucket, entre otros. Estos guardan nuestro proyecto y nos brindan una URL para poder acceder a él.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Para acceder a nuestro proyecto remoto, utilizamos el comando &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git clone URL&lt;/code&gt; (reemplazando ‘URL’ por nuestro link).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Luego de hacer &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git add&lt;/code&gt; y &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit&lt;/code&gt;, debemos ejecutar &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git push&lt;/code&gt; para mandar los cambios al servidor remoto.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;más-comandos-final&quot;&gt;Más comandos (final)&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git stash&lt;/code&gt;: guarda el trabajo actual de Staging en una lista temporal (Stash) para poder recuperarlo en un futuro.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git pull&lt;/code&gt;: básicamente es &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git fetch&lt;/code&gt; y &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git merge&lt;/code&gt; al mismo tiempo.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git clean&lt;/code&gt;: limpia el proyecto de archivos no deseados.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git cherry-pick&lt;/code&gt;: nos permite tomar uno o varios commits de otra rama sin tener que hacer un &lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;merge&lt;/code&gt; completo.&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;git commit --amend&lt;/code&gt;: se utiliza para agregar archivos nuevos o actualizar el commit anterior y no generar commits innecesarios.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
</description>
                <pubDate>Tue, 23 Sep 2025 00:00:00 +0000</pubDate>
                <link>https://escobar.eu.org//apuntes/apuntes-de-git/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://escobar.eu.org//apuntes/apuntes-de-git/</guid>
                
                <category>Recursos</category>
                
                <category>Git</category>
                
                
                <category>apuntes</category>
                
            </item>
        
            <item>
                <title>Recursos de LaTeX</title>
                <description>&lt;p&gt;Colección de enlaces a todos los increíbles recursos, herramientas y artículos que utilizamos en el curso. Este documento no contiene el contenido del curso ni otros documentos específicos entregados en algunas secciones del curso.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Además de eso, también comparto muchos otros recursos contigo en este documento, con
el fin de hacer tu vida como un escritor de documentos en LATEX mucho más fácil. Encontré
todas estas herramientas y recursos durante un período de años, pasando días buscando cosas que necesitaba. Así que decidí ponerlos todos aquí, para que no tengas que pasar por la misma molestia.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Muchas páginas están en inglés, porque la mayoría del contenido de LATEX se encuentra en
ese idioma. Sin embargo, gracias al traductor online de los exploradores de Internet se pueden leer sin problema.&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;instalación-de-latex&quot;&gt;Instalación de LaTeX&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;MiKTeX&lt;/strong&gt; (Windows)
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://miktex.org/&quot;&gt;https://miktex.org/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;TeXstudio&lt;/strong&gt; (Windows, Linux &amp;amp; Mac OS X)
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.texstudio.org/&quot;&gt;https://www.texstudio.org/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;MacTeX&lt;/strong&gt; (Mac OS X)
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.tug.org/mactex/&quot;&gt;http://www.tug.org/mactex/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;TeX Live&lt;/strong&gt; (Linux)
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.tug.org/texlive/&quot;&gt;http://www.tug.org/texlive/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;configurar-texstudio&quot;&gt;Configurar TeXstudio&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Fuente para código feliz al ojo recomendada&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://fonts.google.com/specimen/Fira+Code&quot;&gt;https://fonts.google.com/specimen/Fira+Code&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Otras fuentes recomendadas&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://fonts.google.com/specimen/Source+Code+Pro&quot;&gt;https://fonts.google.com/specimen/Source+Code+Pro&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://fonts.google.com/specimen/JetBrains+Mono&quot;&gt;https://fonts.google.com/specimen/JetBrains+Mono&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.1001fonts.com/droid-sans-mono-font.html&quot;&gt;https://www.1001fonts.com/droid-sans-mono-font.html&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;tipografía&quot;&gt;Tipografía&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Muy bueno para encontrar combinaciones de fuentes&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.fastprint.co.uk/blog/the-art-of-mixing-typefaces.html&quot;&gt;http://www.fastprint.co.uk/blog/the-art-of-mixing-typefaces.html&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Encuentra aún más buenas combinaciones de fuentes&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://fontpair.co/&quot;&gt;https://fontpair.co/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Aprende sobre tipografía en 10 minutos&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://practicaltypography.com/typography-in-ten-minutes.html&quot;&gt;https://practicaltypography.com/typography-in-ten-minutes.html&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Más información sobre la tipografía&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.typogui.de/&quot;&gt;http://www.typogui.de/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Catálogo de fuentes en LaTeX&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.tug.dk/FontCatalogue/&quot;&gt;http://www.tug.dk/FontCatalogue/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Fuentes de LaTeX en Wikibooks&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Fonts&quot;&gt;https://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Fonts&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Una buena lectura sobre las fuentes&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.writing-skills.com/best-fonts-for-business-documents&quot;&gt;http://www.writing-skills.com/best-fonts-for-business-documents&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Otra buena lectura&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://computers.tutsplus.com/tutorials/beyond-calibri-selecting-typefaces-to-make-your-documents-shine--cms-21647&quot;&gt;https://computers.tutsplus.com/tutorials/beyond-calibri-selecting-typefaces-to-make-your-documents-shine–cms-21647&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;colores&quot;&gt;Colores&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;LaTeX color – Lista de colores con su definición en LaTeX&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://latexcolor.com/&quot;&gt;http://latexcolor.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Flat UI colors&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://flatuicolors.com/&quot;&gt;https://flatuicolors.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Colores aún más pro&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://getuicolors.com/&quot;&gt;http://getuicolors.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Encuentra colores más claros y oscuros basados en cualquier color&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.0to255.com/&quot;&gt;http://www.0to255.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Adobe Color CC, juega con colores&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://color.adobe.com/create/color-wheel/&quot;&gt;https://color.adobe.com/create/color-wheel/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Paletton, juega aún más con colores&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://paletton.com/&quot;&gt;https://paletton.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Aprende sobre los colores&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.rocketstock.com/blog/color-theory-for-motion-design/&quot;&gt;https://www.rocketstock.com/blog/color-theory-for-motion-design/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;trabajar-online-con-latex&quot;&gt;Trabajar online con LaTeX&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Estos son los editores online más usados, aunque se pueden encontrar muchas más herramientas disponibles.&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Overleaf&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.overleaf.com/&quot;&gt;https://www.overleaf.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Papeeria&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://papeeria.com/&quot;&gt;https://papeeria.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;LaTeX base&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://latexbase.com/&quot;&gt;https://latexbase.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;tablas&quot;&gt;Tablas&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Excel2LaTeX Add-in&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://github.com/krlmlr/Excel2LaTeX&quot;&gt;https://github.com/krlmlr/Excel2LaTeX&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Calc2LaTeX Add-in&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://calc2latex.sourceforge.net/&quot;&gt;http://calc2latex.sourceforge.net/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Generador de tablas online, muy práctico&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.latex-tables.com/&quot;&gt;https://www.latex-tables.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Otro generador más de tablas&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.tablesgenerator.com/&quot;&gt;https://www.tablesgenerator.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;latex-templates&quot;&gt;LaTeX templates&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Templates de LaTeX de todas las formas y colores&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;http://www.latextemplates.com/&quot;&gt;http://www.latextemplates.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Otra página con varios templates&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.overleaf.com/latex/templates&quot;&gt;https://www.overleaf.com/latex/templates&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;bibliografía-y-referencias&quot;&gt;Bibliografía y referencias&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Mendeley&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.mendeley.com/&quot;&gt;https://www.mendeley.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Guía detallada de uso de Mendeley&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.mendeley.com/guides/desktop&quot;&gt;https://www.mendeley.com/guides/desktop&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Zotero&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.zotero.org/&quot;&gt;https://www.zotero.org/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Guía detallada de uso de Zotero&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.zotero.org/support/quick_start_guide&quot;&gt;https://www.zotero.org/support/quick_start_guide&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Artículos explicando a detalle el uso de BibLaTeX&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.overleaf.com/learn/latex/bibliography_management_with_biblatex&quot;&gt;https://www.overleaf.com/learn/latex/bibliography_management_with_biblatex&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.overleaf.com/learn/latex/Articles/Getting_started_with_BibLaTeX&quot;&gt;https://www.overleaf.com/learn/latex/Articles/Getting_started_with_BibLaTeX&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.mn.uio.no/ifi/tjenester/it/hjelp/latex/biblatex-guide.pdf&quot;&gt;https://www.mn.uio.no/ifi/tjenester/it/hjelp/latex/biblatex-guide.pdf&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.mn.uio.no/ifi/english/studies/news/events/biblatex.pdf&quot;&gt;https://www.mn.uio.no/ifi/english/studies/news/events/biblatex.pdf&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;foros-de-latex-activos-y-muy-completos&quot;&gt;Foros de LaTeX activos y muy completos&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Foro mundialmente utilizado para LaTeX&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://tex.stackexchange.com/&quot;&gt;https://tex.stackexchange.com/&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Otro foro muy reconocido&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://stackoverflow.com/questions/tagged/latex&quot;&gt;https://stackoverflow.com/questions/tagged/latex&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;strong&gt;Grupo de usuarios de LaTeX de Uruguay&lt;/strong&gt;
    &lt;ul&gt;
      &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://groups.io/g/uylatex&quot;&gt;https://groups.io/g/uylatex&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;/ul&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2 id=&quot;el-proyecto-del-curso-y-otros-trabajos-más&quot;&gt;El proyecto del curso y otros trabajos más&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Repositorio en donde voy compartiendo distintos proyectos en LaTeX que fui haciendo, o donde otras personas también pueden compartir.&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://github.com/mihdicaballero/LaTeX-Projects&quot;&gt;https://github.com/mihdicaballero/LaTeX-Projects&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt; 
 &lt;/p&gt;

</description>
                <pubDate>Tue, 26 Aug 2025 00:00:00 +0000</pubDate>
                <link>https://escobar.eu.org//apuntes/recursos-de-latex/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://escobar.eu.org//apuntes/recursos-de-latex/</guid>
                
                <category>Recursos</category>
                
                <category>LaTeX</category>
                
                
                <category>apuntes</category>
                
            </item>
        
            <item>
                <title>Bibliografía en LaTeX</title>
                <description>&lt;p&gt;En este documento se explican las nociones básicas para entender como se trabaja con referencias bibliográficas en LATEX, una herramienta esencial para cualquier documento académico o técnico. Permite aplicar distintos estilos de bibliografía (como APA, Chicago, etc.) con un solo comando, asegurando que todas las citas y la lista de referencias se actualicen automáticamente. De esta forma, me concentro en la escritura, mientras que LaTeX se encarga de mantener la coherencia y el formato de la bibliografía.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;En particular, se trabaja con el paquete BibLaTeX, el cual tiene ciertas ventajas y funciones que también se describen en esta guía.&lt;sup id=&quot;fnref:1&quot;&gt;&lt;a href=&quot;#fn:1&quot; class=&quot;footnote&quot; rel=&quot;footnote&quot; role=&quot;doc-noteref&quot;&gt;1&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;1-base-de-datos-de-bibliografía&quot;&gt;1 Base de datos de bibliografía&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Una base de datos bibliográfica es un archivo que contiene información sobre artículos, libros y otros documentos. El objetivo principal de esta base de datos es que debe contener datos sobre estos documentos, pero nada sobre la presentación visual.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Cada usuario debe crear su propia base de datos &lt;strong&gt;BibLaTeX&lt;/strong&gt; de cada documento al que desea hacer referencia o puede querer hacer referencia en el futuro. La mejor manera de administrar la base de datos es usando un software dedicado a la gestión de referencias bibliográficas.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Ejemplos de estos gestores son:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.mendeley.com/&quot;&gt;Mendeley&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.zotero.org/&quot;&gt;Zotero&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://www.bibme.org/&quot;&gt;BibMe&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Existen muchos gestores más, tanto gratuitos como de pago, que puedes investigar por tu cuenta.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;11-estructura-de-la-base-de-datos&quot;&gt;1.1 Estructura de la base de datos&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Una base de datos bibliográfica es una colección de registros, cada uno de los cuales
proporciona información sobre una publicación. Cada registro se ve así:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
  @kind &lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;key ,
    info = value ,
    info = value ,
    . . .
&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;donde:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;@kind&lt;/strong&gt; especifica qué tipo de documento es, es decir, si es un libro, un artículo, una tesis o lo que sea.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;key&lt;/strong&gt; es la clave o etiqueta del documento que se utiliza para referirse al documento. Esto lo define cada uno.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;info&lt;/strong&gt; indica un aspecto de la información con respecto a este documento, como autor, título, editor u otra cosa.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;value&lt;/strong&gt; es la información real proporcionada. Normalmente se cita en llaves o signos de comillas dobles:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
title = &lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;Nombre de documento&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
title = &quot;Nombre de documento&quot;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;Números (como un año) o abreviaturas no deberían ir con comillas.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;12-tipos-de-documentos&quot;&gt;1.2 Tipos de documentos&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;A continuación en la Tabla 1 se presenta una lista de los tipos más comunes de documentos
que podemos llegar a tener:&lt;/p&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;b&gt;Tabla 2&lt;/b&gt;: Tipos de documentos
&lt;/div&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th&gt;Tipo de Entrada&lt;/th&gt;
      &lt;th&gt;Descripción&lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@article&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Un artículo de revista.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@book&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Un libro publicado.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@booklet&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Como un libro, pero sin editor.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@inproceedings&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Artículo en actas de congresos.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@manual&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Documentación técnica.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@misc&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;No se ajusta a ningún otro tipo.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@online&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Una página web u otro recurso en línea.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@reference&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Un diccionario o similar.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@report&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Informe de investigación o similar.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@thesis&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Cualquier tipo de tesis.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;code class=&quot;language-plaintext highlighter-rouge&quot;&gt;@unpublished&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Todavía no publicado.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;h3 id=&quot;13-nombres-de-autor&quot;&gt;1.3 Nombres de autor&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;El nombre del autor o autores es quizás el elemento de información más importante en
una bibliografía. Normalmente, simplemente enumera sus nombres con &lt;strong&gt;“and”&lt;/strong&gt; entre cada uno. (La palabra &lt;strong&gt;“and”&lt;/strong&gt; se sustituirá automáticamente por una coma o la palabra adecuada en el idioma del documento). La forma de definirlo es la siguiente:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    author = &lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;name1 and name2 and name3&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Si la publicación tiene autores adicionales que no se conocen, se puede terminar la lista
con la palabra &lt;strong&gt;“others”&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    author = &lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;name1 and name2 and others&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Cada nombre se indica de la siguientes dos formas:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
  &lt;li&gt;
    &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Nombre Apellido&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;/li&gt;
  &lt;li&gt;
    &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Apellido, Nombre&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;También se puede registrar solo el &lt;strong&gt;Apellido&lt;/strong&gt; y el nombre puede ser la primer letra, por ejemplo:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    author=&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;Costabel, M and Verde ,J&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;El gestor de referencias bibliográficas ya hace esto correctamente, lo que importa es tener bien registrados los datos de los autores en dicho software, y en caso de querer ajustar a mano, se puede editar el archivo .bib de la bibliografía de nuestro documento.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;14-información-adicional&quot;&gt;1.4 Información adicional&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;En la Tabla 2 se describe las opciones de informaciones más comunes que se tienen en un
tipo de documento. Se debe proveer de toda la información posible en cada referencia y luego BibLATEX usará la información que sea relevante.&lt;/p&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
  &lt;b&gt;Tabla 2&lt;/b&gt;: Tipos de información en base de datos.
&lt;/div&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th&gt; &lt;/th&gt;
      &lt;th&gt; &lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;author&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El nombre del autor.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;chapter&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El capítulo particular.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;date&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;La fecha de publicación (como aaaa-mm-dd).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;edition&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;La edición (como un número).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;institution&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Institución empresarial o académica.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;isbn&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;International Standard Book Number.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;issn&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Número de serie estándar internacional.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;journaltitle&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El título de la revista.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;keywords&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Una lista de palabras clave separadas por comas para la entrada.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;location&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Donde reside el editor o la institución.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;month&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El mes de publicación (como un número o una abreviatura).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;note&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Datos adicionales.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;pages&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Qué páginas se hacen referencia.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;publisher&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;La editorial.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;subtitle&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El subtítulo del documento.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;title&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El título del documento.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;type&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El tipo específico (por ejemplo, de una @thesis).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;url&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Una dirección web.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;urldate&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Cuando se accedió al documento (como aaaa-mm-dd).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;version&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Un número de versión (como un número).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;year&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;El año de publicación.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;p&gt;Los nombres de los meses vienen predefinidos de la siguiente manera:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    jan, feb, mar, apr, may, jun, jul, aug, sep, oct, nov, dec
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Estos comandos se convierten en la palabra completa según el idioma de referencia. Es
importante que estén escritos &lt;strong&gt;sin&lt;/strong&gt; corchetes, solo la abreviatura.&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;2-usando-citas&quot;&gt;2 Usando citas&lt;/h2&gt;

&lt;h3 id=&quot;21-el-paquete-biblatex&quot;&gt;2.1 El paquete BibLATEX&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Para poder utilizar BibLATEX[^2] se debe importar el paquete, con el siguiente comando:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    &lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\usepackage&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;na&quot;&gt;[options]&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;biblatex&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Las opciones más comunes para el paquete se listan en la Tabla 3.&lt;/p&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
  &lt;b&gt;Tabla 3&lt;/b&gt;: Opciones más comunes de BibLATEX.
&lt;/div&gt;

&lt;table&gt;
  &lt;thead&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;th&gt; &lt;/th&gt;
      &lt;th&gt; &lt;/th&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/thead&gt;
  &lt;tbody&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;backend=biber&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Usa biber como backend (es el recomendado).&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;bibencoding=utf8&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Se especifica la codificación del bib.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;maxbibnames=n&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Máximo número de autores listados en la bibliografía, por defecto es 3.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;minbibnames=n&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Mínimo número de autores listados en la bibliografía, por defecto es 1.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;sortcites&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Ordenar citas numéricas.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;style=xxx&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Se especifica qué estilo de bibliografía usar.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
    &lt;tr&gt;
      &lt;td&gt;&lt;strong&gt;url=true/false&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
      &lt;td&gt;Indica si se quiere ver o no el URL en la referencia.&lt;/td&gt;
    &lt;/tr&gt;
  &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;

&lt;h3 id=&quot;22-el-comando-addbibresource&quot;&gt;2.2 El comando \addbibresource&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Este comando lista todos los archivos de bilbiografías que se quieran cargan. Estos suelen ser generados automáticamente por un gestor de biblbiografías.&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    &lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\addbibresource&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;proyecto.bib&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\addbibresource&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;tesis.bib&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Notar que es importante que los archivos estén escritos con su extensión .bib para poder ser cargados correctamente.&lt;/p&gt;

&lt;h3 id=&quot;23-el-comando-cite&quot;&gt;2.3 El comando \cite&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Este comando se utilza cuando se quiere referencias a un documento:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    ... creado por Lesie Lamport. &lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\cite&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;LaTeX&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;También se pueden referencias varios documentos en una misma cita:&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    ... de los autores. &lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\cite&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;autor 1, autor 2, autor 3&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;Es mejor poner el comando \cite{} luego de un punto final, y no antes.&lt;/p&gt;

&lt;h4 id=&quot;231-información-adicional-en-una-cita&quot;&gt;2.3.1 Información adicional en una cita&lt;/h4&gt;

&lt;p&gt;Se puede proveer de información adicional al citar un documento si se especifica un sufijo o prefijo como opciones del comando \cite{}.&lt;/p&gt;

&lt;div class=&quot;language-latex highlighter-rouge&quot;&gt;&lt;div class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;pre class=&quot;highlight&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\documentclass&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;article&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\begin{document}&lt;/span&gt;
    &lt;span class=&quot;k&quot;&gt;\cite&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;na&quot;&gt;[prefix info][postfix info]&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;{&lt;/span&gt;key&lt;span class=&quot;p&quot;&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class=&quot;nt&quot;&gt;\end{document}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p&gt;El prefijo o sugijo que se escriba como un número, tanto en números romános o arábicos, será tratado como una página del documento.&lt;/p&gt;

&lt;h2 id=&quot;referencias&quot;&gt;Referencias&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt; 
 &lt;/p&gt;
&lt;div class=&quot;footnotes&quot; role=&quot;doc-endnotes&quot;&gt;
  &lt;ol&gt;
    &lt;li id=&quot;fn:1&quot;&gt;
      &lt;p&gt;Este documento se basa en parte en la guía escrita por Hegna y Langmyhr, 2019. &lt;a href=&quot;#fnref:1&quot; class=&quot;reversefootnote&quot; role=&quot;doc-backlink&quot;&gt;&amp;#8617;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
    &lt;/li&gt;
  &lt;/ol&gt;
&lt;/div&gt;
</description>
                <pubDate>Tue, 26 Aug 2025 00:00:00 +0000</pubDate>
                <link>https://escobar.eu.org//apuntes/bibliografia-en-latex/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://escobar.eu.org//apuntes/bibliografia-en-latex/</guid>
                
                <category>Recursos</category>
                
                <category>LaTeX</category>
                
                
                <category>apuntes</category>
                
            </item>
        
            <item>
                <title>Hola mundo</title>
                <description>&lt;p&gt;Esta es mi primera publicación&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Normalmente suelo hacer publicaciones &lt;a target=&quot;_blank&quot; href=&quot;https://nielescobar.blogspot.com&quot;&gt;aquí&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;figure&gt;
  &lt;img style=&quot;background-color: white&quot; class=&quot;my-0 rounded-md medium-zoom-image&quot; src=&quot;./img/registration.webp&quot; /&gt;
&lt;/figure&gt;

</description>
                <pubDate>Thu, 28 Nov 2024 00:00:00 +0000</pubDate>
                <link>https://escobar.eu.org//blog/hola-mundo/</link>
                <guid isPermaLink="true">https://escobar.eu.org//blog/hola-mundo/</guid>
                
                <category>Personal</category>
                
                
                <category>blog</category>
                
            </item>
        
    </channel>
</rss>